Türk savunma sanayii: hedefler, programlar ve rakamlar
İhracat 248 milyon dolardan 10 milyar dolara çıktı; savaş uçağı, tank ve insansız uçak programlarının çoğunda motor hâlâ yurt dışından geliyor
✦ Hakikaten AI ile hazırlandı. Her bilgi kaynağına ve tarihine bağlı; kaynaksız bilgi dosyaya girmez. Soruşturma sürüyor: "şüpheli" bir suçlama değil, hukuki konumdur.
Kısaca
Türkiye'de savunma sanayii 2017'den bu yana doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) eliyle yönetiliyor. Resmî verilere göre savunma ve havacılık ihracatı 2002'deki 248 milyon dolardan 2025'te 10,05 milyar dolara çıktı; 2026'nın ilk dokuz ayında 6,93 milyar dolar oldu. Bu toplam sivil havacılık parçalarını da içeriyor ve SSB ile TİM'in rakamları birbirinden farklı. Bağımsız ölçüm yapan SIPRI, ana silah sistemlerinde Türkiye'yi 2021-2025'te dünyanın 11. büyük ihracatçısı olarak gösteriyor; küresel payı yüzde 1,8. Hükümet yerlilik oranının yüzde 20'den yüzde 83'e çıktığını söylüyor. MÜSİAD raporu yerli üretim kapasitesini yüzde 70 olarak veriyor. Bağımsız analistler ve muhalefet ise kritik bileşenlere, özellikle motorlara dikkat çekiyor. KAAN 2024'te ABD yapımı F110 motorlarıyla uçtu. Seri üretimde de ilk uçaklar bu motoru kullanacak; yerli TF35000'in 2032 civarında hazır olması bekleniyor. Altay'da Güney Kore, Kızılelma'da Ukrayna motoru kullanılıyor. Türkiye, S-400 alımı nedeniyle 2019'da F-35 programından çıkarıldı. SSB'ye 2020'de CAATSA yaptırımı uygulandı. Trump Temmuz 2026'da yaptırımların kalkacağını söyledi; MSB'nin 15 Ekim açıklamasına göre yaptırımlar hâlâ yürürlükte. TB2, Akıncı, Çelik Kubbe ve TCG Anadolu envanterde. KAAN'ın 20 uçaklık ilk partisinin 2028-2030'da teslimi planlanıyor. Endonezya 48 KAAN, İspanya 30 Hürjet için sözleşme imzaladı.
Zaman çizelgesi
- 24 Aralık 2017Resmî adım
Müsteşarlık Cumhurbaşkanlığına bağlandı
OHAL döneminde çıkarılan 696 sayılı KHK ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı Milli Savunma Bakanlığı'ndan alınıp Cumhurbaşkanlığına bağlandı; Savunma Sanayii İcra Komitesi'nin başkanlığı Cumhurbaşkanına geçti. Cumhuriyet, düzenlemeyi denetim kaygısı çerçevesinde 'Saray Savunma Sanayii' başlığıyla verdi. Kurum sonraki düzenlemeyle Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) adını aldı.
2 yayın verdi
- 17 Temmuz 2019Resmî adım
Türkiye F-35 programından çıkarıldı
Beyaz Saray ve Pentagon, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle Türkiye'nin F-35 programından çıkarılacağını açıkladı. Dışişleri Bakanlığı kararı 'tek taraflı' bularak ABD'yi bu adımdan dönmeye çağırdı.
3 yayın verdi
- 6 Aralık 2019Haber
Akıncı ilk kez uçtu
Baykar'ın geliştirdiği Bayraktar Akıncı taarruzi insansız hava aracı ilk uçuşunu yaptı; ilk teslimat 29 Ağustos 2021'de Çorlu'da yapılan törenle güvenlik güçlerine gerçekleştirildi.
- 9 Ekim 2020Açıklama
Carnegie: motor ve Batı teknolojisine bağımlılık
Carnegie Vakfı'nın Sada yayınında Ferhat Gurini, ABD'nin T129 helikopterinin CTS-800A motoru için ihracat lisansını engellemesinin Pakistan satışını tehlikeye attığını, Altay'ın Alman, Akıncı'nın Ukrayna motoruna bağlı olduğunu yazdı ve sektörün dışa bağımlılığının yüksek olduğunu savundu.
- 14 Aralık 2020Resmî adım
ABD, SSB'ye CAATSA yaptırımı uyguladı
ABD Dışişleri Bakanlığı, S-400 alımı gerekçesiyle CAATSA'nın 231. maddesi uyarınca SSB'ye yaptırım uyguladı: SSB'ye yeni ABD ihracat lisansı verilmemesi, kredi sınırı ve Eximbank desteğinin kesilmesi. Dönemin SSB Başkanı İsmail Demir ile üç yöneticinin ABD'deki varlıkları donduruldu, vize kısıtlaması getirildi. Bir NATO müttefikine ilk CAATSA yaptırımıydı.
Resmî belgeABD Dışişleri Bakanlığı: CAATSA Section 231 "Imposition of Sanctions on Turkish Presidency of Defense Industries" - · ABD Dışişleri Bakanlığı: The United States Sanctions Turkey Under CAATSA 231 - United States Department of State
Hogan Lovells · Global Trade and Sanctions Law (Miller & Chevalier)
3 yayın verdi
- 8 Mart 2021Haber
Altay'a Güney Kore motoru
Altay tankında Alman MTU motoru ve RENK şanzımanı için ihracat izni, Almanya'nın Türkiye'ye silah ambargosu nedeniyle alınamadı. Üretici BMC, motor için Doosan, şanzıman için S&T Dynamics ile anlaştı. Defense News, BMC'ye 2018'de verilen sözleşmenin de siyasi eleştiri aldığını aktardı.
1 yayın verdi - 12 Nisan 2021Resmî adım
Kanada ihracat izinlerini iptal etti
Kanada Dışişleri Bakanı Marc Garneau, Kanada teknolojisinin Dağlık Karabağ'da kullanıldığına dair 'güvenilir kanıt' bulunduğunu belirterek askıya alınmış tüm ihracat izinlerini iptal etti. Karar, TB2 ve ANKA'da kullanılan Wescam MX-15D kameralarını da kapsıyordu; Türk üreticiler ASELSAN'ın yerli kamerasına geçti.
- 29 Ağustos 2021Resmî adım
Akıncı envantere girdi
İlk Bayraktar Akıncı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı törenle SSB'ye teslim edildi.
Resmî belgeCumhurbaşkanlığı: Baykar Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı (TİHA) Teslimat ve Kurs Bitirme Töreni’nde Yapt · Cumhurbaşkanlığı: “Taarruzi İnsansız Hava Aracımız Akıncı ile birlikte Türkiye, bu teknolojide dünyanın en i
7 yayın verdi
- 3 Ocak 2022Resmî adım
2021 ihracatı 3,2 milyar dolar (TİM)
TİM verilerine göre savunma ve havacılık ihracatı 2021'de 3 milyar 224 milyon dolarla ilk kez 3 milyar doları geçti. En büyük pazar 1,13 milyar dolarla ABD oldu; ardından Azerbaycan, Katar, BAE ve Fas geldi.
- 1 Eylül 2022Açıklama
TB2 24 ülkeye ihraç ediliyor
Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, TB2'nin 24 ülkeye ihraç edildiğini, şirket gelirinin yüzde 98'inin ihracattan geldiğini söyledi.
1 yayın verdi
- 14 Aralık 2022Haber
Kızılelma ilk kez uçtu
Baykar'ın öz kaynakla geliştirdiği insansız savaş uçağı Kızılelma, Çorlu'da 18 dakikalık ilk uçuşunu yaptı.
8 yayın verdi
- 9 Ocak 2023Açıklama
Erdoğan: 2022'de 4,4 milyar dolar, yüzde 80 yerli
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2022 savunma ihracatının 4,4 milyar dolarla rekor kırdığını, 20 yıl önce 248 milyon dolar olduğunu söyledi. 'Göreve geldiğimizde yüzde 20'si milliydi, şimdi yüzde 80'i milli' dedi. SSB'nin sonradan verdiği seride 2022 yerlilik oranı yüzde 73 olarak yer alıyor.
- 10 Nisan 2023Resmî adım
TCG Anadolu teslim edildi
Türkiye'nin en büyük savaş gemisi TCG Anadolu, Tuzla'da Erdoğan'ın katıldığı törenle Deniz Kuvvetleri'ne teslim edildi. Erdoğan gemiyi 'dünyanın ilk SİHA gemisi' olarak tanıttı; yerlilik oranı yaklaşık yüzde 70 olarak açıklandı. Eleştirel yorumlar geminin İspanyol Navantia tasarım desteğiyle yapıldığını hatırlatıyor.
Resmî belgeCumhurbaşkanlığı: TCG Anadolu Gemisi Teslim Töreni ve Yeni MİLGEM Fırkateynleri Sac Kesme Töreni'nde Yaptıkl · Cumhurbaşkanlığı: “TCG Anadolu’yu, dünyada söz sahibi ülke konumumuzu perçinleyecek bir sembol olarak görüyo
7 yayın verdi
- 25 Nisan 2023Haber
Hürjet ilk kez uçtu
TUSAŞ'ın jet eğitim ve hafif taarruz uçağı Hürjet, ilk uçuşunda 26 dakika havada kaldı.
9 yayın verdi
+1 - 28 Aralık 2023Haber
ANKA-3 ilk kez uçtu
TUSAŞ'ın kuyruksuz, jet motorlu insansız savaş uçağı ANKA-3 ilk uçuşunu yaptı.
18 yayın verdi
+10 - 4 Ocak 2024Resmî adım
2023 ihracatı 5,5 milyar dolar
TİM verilerine göre 2023 savunma ve havacılık ihracatı 5 milyar 545 milyon dolar oldu; sektörün 6 milyar dolarlık hedefinin altında kaldı.
- 19 Ocak 2024Resmî adım
İlk İstif sınıfı fırkateyn teslim edildi
MİLGEM projesinin beşinci gemisi ve ilk İstif sınıfı fırkateyn TCG İstanbul Deniz Kuvvetleri'ne teslim edildi. Yerlilik oranı yüzde 80 olarak açıklandı; ana tahrik sistemi yerlileştirilemeyen temel kalem olarak belirtildi.
- 21 Şubat 2024Haber
KAAN ilk kez uçtu
TUSAŞ'ın milli muharip uçağı KAAN, test pilotu Barbaros Demirbaş'ın kullanımında ilk uçuşunu yaptı. Prototip ABD yapımı GE F110 motorlarıyla uçuyor.
Yetkin Report · Forbes Türkiye
10 yayın verdi
+2 - 13 Eylül 2024Haber
Motorlar için ABD onayı arayışı
Bloomberg'e konuşan Türk yetkililer, KAAN için GE F110 ve Hürjet için GE F404 motorlarının kullanılması için ABD'den onay istendiğini aktardı.
1 yayın verdi
- 28 Ekim 2024Resmî adım
SİPER Ürün-1 envantere girdi
SSB Başkanı Haluk Görgün, uzun menzilli SİPER Ürün-1 hava savunma sisteminin envantere girdiğini duyurdu; azami önleme menzili 150 km olarak açıklandı.
5 yayın verdi
- 19 Kasım 2024Resmî adım
TB3 TCG Anadolu'dan kalkıp indi
MSB, Bayraktar TB3'ün TCG Anadolu'ya ilk kalkış ve inişini yaptığını açıkladı. Nisan 2025'te gemiden tam otonom kalkış-iniş testleri tamamlandı.
- 3 Ocak 2025Resmî adım
2024 ihracatı: SSB 7,15, TİM 6,73 milyar dolar
SSB Başkanı Görgün 2024 ihracatını yüzde 29 artışla 7 milyar 154 milyon dolar olarak açıkladı. TİM'in rakamı yüzde 22 artışla 6 milyar 734 milyon dolar. Aradaki yaklaşık 420 milyon dolarlık fark, SSB rakamına dahil edilen NATO ve hizmet ihracatına bağlanıyor.
1 yayın verdi - 1 Temmuz 2025Resmî adım
Baykar, Piaggio Aerospace'i satın aldı
İtalya İşletmeler Bakanlığı, Baykar'ın Piaggio Aerospace'i devralmasının tamamlandığını açıkladı. Baykar, TB2 ve Akıncı'yı İtalya'da üretmeyi planlıyor; Leonardo ile LBA Systems adlı ortak şirket de kuruldu.
7 yayın verdi
- 22 Temmuz 2025Açıklama
SSB: yerlilik oranı yüzde 83
Görgün, yerlilik oranının 2002'de yüzde 20, 2022'de 73, 2023'te 80, 2024'te 83 olduğunu açıkladı; oran ciro, yurt dışı satış ve ithalat verilerinden hesaplanıyor. Hedef 2028'e kadar yüzde 85. MÜSİAD'ın 2024 raporu ise yerli üretim kapasitesini yüzde 70 olarak veriyor ve motor ile güç aktarma sistemlerinde dışa bağımlılığa dikkat çekiyor.
DonanımHaber · Hürriyet Daily News
2 yayın verdi
- 26 Temmuz 2025Resmî adım
Endonezya'ya 48 KAAN sözleşmesi
IDEF 2025'te TUSAŞ ile Endonezya Savunma Bakanlığı arasında 48 KAAN için sözleşme imzalandı; yetkililer bunu Cumhuriyet tarihinin en büyük savunma ihracatı olarak niteledi. Değer resmen açıklanmadı. Janes, Cakarta'nın alımı nasıl finanse edeceğinin belirsiz olduğunu yazdı.
10 yayın verdi
+2 - 3 Ağustos 2025Açıklama
Kızılelma'da tek yabancı parça: motor
Selçuk Bayraktar, Kızılelma'nın jet motoru dışındaki tüm bileşenlerinin Türkiye'de yapıldığını, motorun Ukrayna'dan geldiğini ve birkaç yıl dışa bağımlı kalınacağını söyledi; 2026 için 10'un üzerinde üretim hedeflediklerini belirtti.
- 27 Ağustos 2025Resmî adım
Çelik Kubbe'nin ilk partisi teslim edildi
ASELSAN Gölbaşı'nda Erdoğan'ın katıldığı törende 460 milyon dolar değerindeki 47 araçlık ilk parti, SİPER ve HİSAR sistemleri ile elektronik harp unsurlarıyla birlikte teslim edildi.
Resmî belgeCumhurbaşkanlığı: Kabine Toplantısı’nın Ardından Yaptıkları Konuşma
4 yayın verdi - 2 Eylül 2025Açıklama
CHP'den 'Savunma Sanayi 2030' belgesi
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, başarıları kabul ederken planlama hataları, proje gecikmeleri ve şeffaflık eksikliğini eleştirdi; projelerin 'şeffaf ve denetlenebilir' yönetilmesini önerdi.
- 30 Eylül 2025Açıklama
KAAN motoru tartışması
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Washington'da KAAN motorlarının lisanslarının ABD'de durduğunu söyledi. SSB Başkanı Görgün 'teslimat takviminde bir gecikme bulunmamaktadır' dedi ve alternatiflerin değerlendirildiğini belirtti. soL Haber, olayı 'yerli ve milli' söyleminin sınırına örnek olarak yorumladı.
1 yayın verdi
- 27 Ekim 2025Resmî adım
İngiltere'den 20 Eurofighter
Erdoğan ve İngiltere Başbakanı Starmer'ın katılımıyla İngiltere'den 20 Eurofighter Typhoon alımı için imzalar atıldı. Katar ve Umman'dan 12'şer uçakla toplam 44 uçak alınması planlanıyor.
2 yayın verdi
- 28 Ekim 2025Resmî adım
Altay teslimatı başladı
Seri üretimdeki ilk Altay tankı Kara Kuvvetleri'ne teslim edildi. İlk fazda motor ve şanzıman Güney Kore'den geliyor; BMC, yerli BATU güç grubuyla üretimin 2026 sonunda başlayacağını açıkladı. Sözleşme 2018'de imzalanmıştı.
8 yayın verdi
- 30 Kasım 2025Resmî adım
Kızılelma havadan havaya füzeyle hedef vurdu
MSB'ye göre Kızılelma, ASELSAN'ın MURAD radarıyla tespit ettiği jet motorlu hedefi TÜBİTAK SAGE'nin Gökdoğan füzesiyle Sinop'ta vurdu.
13 yayın verdi+5 - 1 Aralık 2025Resmî adım
SIPRI ilk 100: beş Türk şirketi
SIPRI'nin 2024 verilerine göre beş Türk şirketi dünyanın en büyük 100 silah üreticisi arasında; toplam gelirleri yüzde 11 artışla 10,1 milyar dolar. ASELSAN 47. sırada (+%24); Baykar'ın geliri yüzde 12 azaldı ve listede gerileyen tek Türk şirketi oldu.
8 yayın verdi
- 21 Aralık 2025Haber
Pakistan'a ikinci MİLGEM korveti
Temmuz 2018'de ASFAT ile imzalanan dört korvetlik sözleşmenin ikinci gemisi PNS Khaibar İstanbul'da Pakistan'a teslim edildi; ilk gemi PNS Babur 2023'te teslim edilmişti.
- 29 Aralık 2025Resmî adım
İspanya'ya 30 Hürjet
TUSAŞ-Airbus ortaklığı ile İspanya Savunma Bakanlığı arasında 2,6 milyar avroluk 30 Hürjet sözleşmesi imzalandı; teslimatların 2028'in son çeyreğinde başlaması planlanıyor.
9 yayın verdi
+1 - 3 Ocak 2026Resmî adım
2025 ihracatı 10,05 milyar dolar
SSB Başkanı Görgün, 2025 savunma ve havacılık ihracatının yüzde 48 artışla 10 milyar 54 milyon dolar olduğunu açıkladı (184 milyon doları hizmet ihracatı). En çok ihracat yapılan ülkeler ABD, İngiltere ve Slovakya. 2025'te imzalanan yeni sözleşmeler 17,9 milyar dolar.
Resmî belgeSavunma Sanayii Başkanlığı: 2025-yili-faaliyet-raporu.pdf
İstiklal (AA) · Ekonomi Gazetesi
2 yayın verdi - 31 Ocak 2026Açıklama
Baykar 2025'te 2,2 milyar dolar ihraç etti
SSB'nin konferansında açıklanan verilere göre Baykar'ın 2025 geliri 2,5 milyar dolar, bunun yüzde 88'i ihracat; TB2 için 36, Akıncı için 16 ülkeyle ihracat sözleşmesi bulunuyor.
1 yayın verdi - 9 Mart 2026Resmî adım
SIPRI: Türkiye dünyanın 11. büyük silah ihracatçısı
SIPRI'ye göre Türkiye'nin küresel ana silah ihracatındaki payı 2016-20'deki yüzde 0,9'dan 2021-25'te yüzde 1,8'e çıktı (+%122). Başlıca alıcılar Pakistan (%16), BAE (%12) ve Ukrayna (%8,4). Türkiye ithalatta 24. sırada; ithalatı yüzde 9,7 azaldı.
3 yayın verdi
- 5 Mayıs 2026Resmî adım
Hürjet için F404 motor sözleşmesi
TUSAŞ ile GE Aerospace arasında Hürjet için F404 motor tedarik sözleşmesi imzalandı.
11 yayın verdi
+3 - 6 Mayıs 2026Resmî adım
KAAN seri üretim sözleşmesi: 20 uçak
SAHA 2026'da SSB ile TUSAŞ, 2028-2030 arasında Hava Kuvvetleri'ne 20 Blok-10 KAAN teslimini öngören tedarik sözleşmesini imzaladı; değer açıklanmadı.
1 yayın verdi - 8 Mayıs 2026Açıklama
Erdoğan: kısa vadeli hedef 11 milyar dolar
SAHA 2026'da Erdoğan, ihracatın göreve geldiklerinde 248 milyon dolar olduğunu, 2025'te ilk kez 10 milyar doları aştığını, kısa vadeli hedefin 11 milyar doları aşıp ilk 10 ülke arasına girmek olduğunu söyledi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel de fuarı gezerek KAAN'ın yerli motorla uçacağı günü beklediklerini söyledi.
- 7 Temmuz 2026Açıklama
Trump: CAATSA yaptırımları kalkacak
Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Trump, 'CAATSA yaptırımları kalkacak' dedi ve F-35 konusunda karar vereceklerini söyledi. Erdoğan, Türkiye'nin parasını ödediği uçaklar için söz aldığını belirtti. ABD yasaları kalıcı kaldırma için yasa değişikliği, F-35'e dönüş için ise S-400'lerin Türkiye'nin elinde olmamasını şart koşuyor.
Medyascope · Gazete Oksijen (BBC Türkçe'den) · Son Haberler
16 yayın verdi
+8 - 9 Temmuz 2026Resmî adım
F110 satışı Kongre incelemesinden geçti
ABD Dışişleri'nin 24 Haziran'da Kongre'ye bildirdiği, 80 adet F110 motoru içeren 700 milyon doları aşkın satış 15 günlük incelemeyi itirazsız tamamladı. TUSAŞ Genel Müdürü Demiroğlu, ilk motorların 2027'de gelmesini, yerli TF35000 motorunun ise 2032 civarında hazır olmasını beklediklerini söyledi.
DonanımHaber · Breaking Defense
3 yayın verdi
- 10 Temmuz 2026Açıklama
Fidan: 'Yakında neticeye ulaşacağız'
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CAATSA ve F-35'in yasayla bağlı konular olduğunu, idari kararla çözülebilecek konularda ilerleme sağlandığını söyledi.
7 yayın verdi
- 31 Temmuz 2026Haber
KAAN'ın ikinci prototipi P1 piste çıktı
TUSAŞ, KAAN'ın P1 prototipinin ilk taksi testini geçtiğini paylaştı. Hava Kuvvetleri'ne ilk teslimat 2028'de, son teslimat 2030'da planlanıyor. P1'in ilk uçuşu bu çalışmada doğrulanamadı.
8 yayın verdi
- 6 Ağustos 2026Resmî adım
TİM: yıllıklandırılmış ihracat 11,2 milyar dolar
TİM verilerine göre Temmuz 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış savunma ve havacılık ihracatı 11,203 milyar dolar, toplam ihracattaki payı yüzde 4; yıllık artışla tüm sektörler arasında ilk sırada.
1 yayın verdi - 30 Ağustos 2026Haber
Hava Kuvvetleri'nin ilk Hürjet'i uçtu
Hava Kuvvetleri için üretilen ilk Hürjet 18 dakikalık test uçuşu yaptı; hizmete giriş 2027'de planlanıyor, 16 uçak sipariş edildi.
19 yayın verdi
+11 - 3 Ekim 2026Resmî adım
Ocak-Eylül ihracatı 6,93 milyar dolar
Görgün'e göre Eylül ihracatı 634 milyon dolar (+%10,7), Ocak-Eylül toplamı yüzde 15,6 artışla 6 milyar 926 milyon dolar, son 12 ay 10 milyar 941 milyon dolar.
4 yayın verdi
- 15 Ekim 2026Resmî adım
MSB: CAATSA hâlâ gündemde
MSB, Türkiye için üretilen 6 F-35'in teslimi için ABD ile temasların sürdüğünü, beklentinin CAATSA yaptırımları ve tüm kısıtlamaların kaldırılması olduğunu açıkladı. MSB Bakan Yardımcısı, sorunların kısa sürede çözüleceğine inandığını söyledi.
Anadolu Ajansı (Foreks) · Gazete Oksijen
13 yayın verdi
+5 - 26 Ekim 2026Resmî adım
ASELSAN'a 523 milyon avroluk hava savunma sözleşmesi
ASELSAN, SSB ile Yeni Nesil Hava ve Füze Savunma Sistemi geliştirilmesine yönelik 523 milyon avroluk sözleşme imzaladığını KAP'a bildirdi.
61 yayın verdi
+53
Taraflar ne diyor
Hükümet ve SSB
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve SSB Başkanı Haluk Görgün'e göre ihracat 2002'de 248 milyon dolardı; 2025'te ilk kez 10 milyar doları aştı. Yerlilik oranı yüzde 20'den yüzde 83'e çıktı, 2028 hedefi yüzde 85. Kısa vadeli hedef 11 milyar dolarlık ihracat ve dünyada ilk 10. Görgün, KAAN motor tartışmasında teslimat takviminde gecikme olmadığını ve alternatiflerin değerlendirildiğini söyledi.
Ekonomi Gazetesi · DonanımHaber · İstiklal (AA) · Forbes Türkiye
Şirketler (Baykar, TUSAŞ, BMC)
Baykar, 2025'te 2,2 milyar dolar ihracat yaptığını, gelirinin yüzde 88'inin ihracattan geldiğini açıkladı. Selçuk Bayraktar, Kızılelma'da yalnızca motorun Ukrayna'dan geldiğini söyledi. TUSAŞ, KAAN'ın ilk teslimatını 2028'de, TF35000'i 2032 civarında bekliyor. BMC, yerli BATU güç grubuyla Altay üretimine 2026 sonunda geçileceğini açıkladı.
Ana muhalefet (CHP)
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, sektörün başarılarını kabul etmekle birlikte planlama hatalarını, proje gecikmelerini, dış bağımlılık riskini ve şeffaflık eksikliğini eleştirdi; projelerin şeffaf ve denetlenebilir yönetilmesini istedi. Genel Başkan Özgür Özel SAHA 2026'da programları destekledi ve KAAN'ın yerli motorla uçacağı günü beklediklerini söyledi.
Bağımsız ölçüm (SIPRI)
SIPRI'ye göre Türkiye 2021-2025'te ana silah ihracatında dünyada 11. sırada, payı yüzde 1,8 (2016-2020'de yüzde 0,9). SIPRI'nin Top 100 listesinde beş Türk şirketi var; toplam silah gelirleri 2024'te 10,1 milyar dolar. SIPRI ana silah sistemlerinin hacmini ölçüyor, sivil havacılık parçalarını saymıyor; bu yüzden rakamları SSB/TİM'in dolar cinsinden ihracat verisiyle doğrudan karşılaştırılamaz.
Eleştirel analistler ve yorumcular
Carnegie'de yazan Ferhat Gurini (2020), motorlar başta olmak üzere Batı teknolojisine bağımlılığın yüksek olduğunu yazdı. Habertürk yazarı Güntay Şimşek, ihracat rakamlarının sivil havacılık ayrıştırılarak ve ithalatla birlikte değerlendirilmesini önerdi. soL Haber'de Ogün Eratalay, motor, aviyonik ve gemi tahrikinde dış bağımlılığın sürdüğünü savundu. MÜSİAD raporu motor ve güç aktarma sistemlerinde dışa bağımlılığa dikkat çekti.
Carnegie Endowment (Sada) · Habertürk (Güntay Şimşek) · soL Haber · Hürriyet Daily News
ABD yönetimi ve Kongre
ABD, S-400 alımını gerekçe göstererek 2019'da Türkiye'yi F-35 programından çıkardı ve 2020'de SSB'ye CAATSA yaptırımı uyguladı. Trump Temmuz 2026'da yaptırımların kalkacağını söyledi. Ancak kalıcı kaldırma ve F-35'e dönüş, yasa gereği S-400 sorununun çözülmesine bağlı. F110 motor satışı Temmuz 2026'da Kongre incelemesinden itirazsız geçti.
bianet · Hogan Lovells · Medyascope · Gazete Oksijen (BBC Türkçe'den) · DonanımHaber
Belirsiz olanlar
İleri sürülen ama belgeyle doğrulanmamış bilgiler. Kimin söylediği yanında.
- Doğrulanmadı CAATSA yaptırımlarının resmen kaldırılıp kaldırılmadığı: Trump 7 Temmuz 2026'da kaldırılacağını söyledi. Ancak bu çalışmada resmî bir OFAC/Dışişleri kararı bulunamadı. MSB 15 Ekim 2026'da kaldırılmalarını hâlâ talep ediyordu.Medyascope · Son Haberler · Anadolu Ajansı (Foreks)
- Doğrulanmadı Türkiye için üretilip ABD'de bekleyen F-35 sayısı kaynaklara göre değişiyor: MSB 6 uçaktan söz ediyor; Erdoğan'ın Temmuz 2026'daki açıklaması haberlerde 5 uçak olarak aktarıldı.Anadolu Ajansı (Foreks) · Medyascope · Gazete Oksijen (BBC Türkçe'den)
- Doğrulanmadı KAAN P1 prototipinin ilk uçuşu: TUSAŞ yıl sonuna kadar P1 ve P2'nin uçmasını hedefliyordu. 31 Temmuz 2026'daki taksi testinden sonra bir uçuşu doğrulayan kaynak bulunamadı.NTV · Breaking Defense
- Doğrulanmadı Kızılelma'nın Hava Kuvvetleri'ne fiilen teslim edilip edilmediği: Baykar 2026'da hizmete gireceğini söyledi, ancak bir teslim törenini doğrulayan kaynak bulunamadı.Hürriyet Daily News · Türkgün
- Doğrulanmadı Endonezya KAAN sözleşmesinin değeri resmen açıklanmadı (yabancı basında 10 milyar doları aşkın değer konuşuldu); Janes, finansman kaynağının belirsiz olduğunu yazdı.NTV (AA) · Janes
- Doğrulanmadı Yerlilik oranı rakamları farklı: Erdoğan Ocak 2023'te yüzde 80 dedi; SSB'nin sonradan yayımladığı seride 2022 oranı yüzde 73. MÜSİAD 2024 için yerli üretim kapasitesini yüzde 70 olarak veriyor. Ölçütler farklı ve bağımsız bir doğrulama bulunamadı.Türkgün · DonanımHaber · Hürriyet Daily News
- Doğrulanmadı Altay'da yerli BATU motoruna geçişin zamanı: BMC 2026 sonunu hedef gösterdi. Bu çalışmada BATU'lu seri üretimin başladığını doğrulayan bir kaynak bulunamadı. 2026'da kaç tank teslim edildiği de doğrulanamadı.Ekonomi Gazetesi · Shephard Media
Dosyada geçenler
Kaynakça
Resmî belgeler
- ABD Dışişleri Bakanlığı · 14 Aralık 2020
2017-2021.state.gov: CAATSA Section 231 "Imposition of Sanctions on Turkish Presidency of Defense Industries" - - ABD Dışişleri Bakanlığı · 14 Aralık 2020
2017-2021.state.gov: The United States Sanctions Turkey Under CAATSA 231 - United States Department of State - Cumhurbaşkanlığı · 29 Ağustos 2021
tccb.gov.tr: Baykar Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı (TİHA) Teslimat ve Kurs Bitirme Töreni’nde Yapt - Cumhurbaşkanlığı · 29 Ağustos 2021
tccb.gov.tr: “Taarruzi İnsansız Hava Aracımız Akıncı ile birlikte Türkiye, bu teknolojide dünyanın en i - Cumhurbaşkanlığı · 10 Nisan 2023
tccb.gov.tr: TCG Anadolu Gemisi Teslim Töreni ve Yeni MİLGEM Fırkateynleri Sac Kesme Töreni'nde Yaptıkl - Cumhurbaşkanlığı · 10 Nisan 2023
tccb.gov.tr: “TCG Anadolu’yu, dünyada söz sahibi ülke konumumuzu perçinleyecek bir sembol olarak görüyo - Cumhurbaşkanlığı · 27 Ağustos 2025
tccb.gov.tr: Kabine Toplantısı’nın Ardından Yaptıkları Konuşma - Savunma Sanayii Başkanlığı · 3 Ocak 2026
ssb.gov.tr: 2025-yili-faaliyet-raporu.pdf
Haberler
69 haber, en yenisi önce. Renk, kaynağın grubunu gösterir.
- Gazete Oksijen · 26 Ekim 2026
Aselsan ve Savunma Sanayii Başkanlığı arasında 523 milyon euroluk sözleşme - Anadolu Ajansı (Foreks) · 15 Ekim 2026
MSB: Beklentimiz müttefiklik ruhuyla bağdaşmayan CAATSA yaptırımları ile savunma sanayimize yönelik tüm kısıtlamaların kaldırılması - Gazete Oksijen · 15 Ekim 2026
MSB Bakan Yardımcısı Kavakoğlu: F-35'lerde yoğun temas var, netice alacağız - Anadolu Ajansı (Foreks) · 3 Ekim 2026
Savunma ve havacılık sanayisinden eylülde 634 milyon dolarlık ihracat - ekonomim · 30 Ağustos 2026
Türk Hava Kuvvetleri'nin ilk HÜRJET'i 30 Ağustos'ta uçtu: Test uçuşu 18 dakika sürdü - Ekonomi Gazetesi · 6 Ağustos 2026
Savunma 10 milyar dolar bandına oturdu - NTV · 31 Temmuz 2026
Milli savaş uçağı KAAN'ın P1 prototipi piste çıktı - Breaking Defense · 22 Temmuz 2026
Turkish Aerospace CEO: US cleared KAAN fighter engines for export - DonanımHaber · 10 Temmuz 2026
ABD'de itiraz çıkmadı: KAAN'ın F110 motorunda kritik engel aşıldı - soL Haber · 10 Temmuz 2026
Hakan Fidan'dan CAATSA ve F-35 açıklaması: 'Yakında neticeye ulaşacağız' - Gazete Oksijen (BBC Türkçe'den) · 9 Temmuz 2026
Ankara-Washington hattında formül arayışı: CAATSA ve F-35'ler için süreç nasıl işleyecek? - Medyascope · 7 Temmuz 2026
Trump Ankara'da CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını duyurdu: 'Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz' - Son Haberler · 7 Temmuz 2026
CAATSA yaptırımları kaldırılıyor mu? Türkiye için F-35, S-400 ve savunma sanayii hesabı - Shephard Media · 12 Mayıs 2026
SAHA 2026: Is the Turkish Army's Altay MBT finally ready? - Ekonomi Gazetesi · 8 Mayıs 2026
Erdoğan: Kısa vadede ihracat hedefimiz 11 milyar doları aşmak - Daily Sabah · 7 Mayıs 2026
Özel praises Türkiye's defense projects after backlash of missile tests - İstiklal · 6 Mayıs 2026
Kritik adım! Milli Muharip Uçak KAAN'da imzalar atıldı - Aviacionline · 6 Mayıs 2026
SAHA 2026: Türkiye signs contract to serially produce the KAAN stealth fighter: 20 aircraft between 2028 and 2030 - DHA · 5 Mayıs 2026
TUSAŞ ve GE Aerospace'den motor tedariki sözleşmesi - Cumhuriyet · 24 Nisan 2026
Türkiye 'güvenilir orta güç' olarak sahneye çıkıyor - SIPRI · 9 Mart 2026
Trends in International Arms Transfers, 2025 (SIPRI Fact Sheet) - Hürriyet Daily News · 3 Şubat 2026
Kızılelma unmanned combat aircraft to enter service this year - NTV · 31 Ocak 2026
Dünya SİHA ihracat pazarının lideri 2025'te de Baykar oldu - Ekonomi Gazetesi · 30 Ocak 2026
Haluk Görgün: 2025'te 17.9 milyar dolarlık yeni sözleşme imzalandı - İstiklal (AA) · 3 Ocak 2026
Savunma ve havacılık ihracatta 10 milyar dolar eşiğini aştı - Habertürk (AA) · 29 Aralık 2025
İspanya'ya HÜRJET satışı için imzalar atıldı - Arab News Pakistan · 21 Aralık 2025
Türkiye hands over second MILGEM corvette warship to Pakistan amid deepening defense ties - Medyascope · 2 Aralık 2025
Baykar'ın gelirleri yüzde 12 azaldı: Beş Türk şirketi dünyanın en büyük 100 savunma firması arasında - Yetkin Report · 1 Aralık 2025
Askeri Havacılıkta Türkiye'den Bir İlk: Kızılelma Hava Hedefini Vurdu - Ekonomi Gazetesi · 28 Ekim 2025
TSK'ya ALTAY tankı teslimi başladı - NTV · 27 Ekim 2025
Erdoğan ve Starmer imzaları attı: Türkiye, 44 Eurofighter alacak - soL Haber · 30 Eylül 2025
AKP'nin 'yerli ve milli' masalı: KAAN krizi ve dışa bağımlılığın anatomisi - Forbes Türkiye · 30 Eylül 2025
KAAN uçağının motoru neden tartışılıyor? - 24 Saat · 2 Eylül 2025
Yankı Bağcıoğlu CHP'nin yeni savunma sanayi hamlesini duyurdu - NTV · 27 Ağustos 2025
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Çelik Kubbe' teslimat töreninde konuştu: 'Ülkemizi bir üst lige taşıyacak' - Türkgün · 3 Ağustos 2025
KIZILELMA'da tarihi eşik! Seri üretim başlıyor - Janes · 29 Temmuz 2025
Indonesia inks contract for 48 Kaan fighter aircraft despite lack of fund allocation - NTV (AA) · 26 Temmuz 2025
Milli muharip uçak KAAN için tarihi gün: İlk imzalar atıldı - DonanımHaber · 22 Temmuz 2025
Savunma sanayi sektöründe yerlilik oranı yüzde 83'e ulaştı! - Hürriyet Daily News · 1 Temmuz 2025
Baykar completes acquisition of 140-year-old Italian aviation firm - NTV (AA) · 25 Nisan 2025
Bayraktar TB3'ten önemli başarı: TCG Anadolu gemisine iniş-kalkış yaptı - Habertürk (Güntay Şimşek) · 1 Şubat 2025
Savunma ve havacılık sektörünü 2025'te ne bekliyor? - Bengü Türk · 5 Ocak 2025
Savunma Sanayiinde 2024'te İhracat Rekoru: 7,1 Milyar Dolar - DonanımHaber · 3 Ocak 2025
Savunma ve havacılık sanayisinden 2024'te ihracat rekoru - Hürriyet Daily News · 29 Aralık 2024
Defense industry's domestic production capacity at 70 pct - Bengü Türk (AA) · 19 Kasım 2024
Bayraktar TB3, TCG Anadolu'ya ilk kalkış ve inişini başarıyla tamamladı - ekonomim · 28 Ekim 2024
Savunma Sanayii Başkanı duyurdu: Çelik Kubbe'nin caydırıcı gücü SİPER Ürün-1 Sistemi envantere girdi - Bloomberg HT · 13 Eylül 2024
Bloomberg: Türkiye ABD'den askeri jet uçağı motorları için onay istiyor - DHA · 24 Nisan 2024
TCG İstanbul göreve hazır - Yetkin Report · 21 Şubat 2024
Milli Muharip Uçağı KAAN ilk uçuşunu gerçekleştirdi - Bengü Türk · 4 Ocak 2024
Savunma ve havacılık ihracatı 5.5 milyar dolar - Milliyet · 28 Aralık 2023
Cumhurbaşkanı Erdoğan paylaştı: ANKA-3 ilk kez gökyüzünde! - Ekonomi Gazetesi · 8 Kasım 2023
Savunma sanayi ihracatı 5 milyar doların üzerine çıktı - DHA · 25 Nisan 2023
Hürjet ilk uçuşunu gerçekleştirdi - Sözcü · 10 Nisan 2023
Cumhur İttifakı ilk kez tam kadro bir arada - Daily Sabah · 9 Ocak 2023
Erdoğan hails record $4.4B exports, praising defense 'revolution' - Türkgün · 9 Ocak 2023
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yüzde 80'i milli olan bir savunma sanayiine sahibiz - Takvim · 31 Aralık 2022
Selçuk Bayraktar'dan 2022 paylaşımı: 'Bu sene 20 yıllık hayalimizi gerçekleştirdik' | İşte KIZILELMA'nın kronolojisi - Anadolu Ajansı · 1 Eylül 2022
Turkish Bayraktar TB2 drone being exported to 24 countries - haber.aero (AA) · 3 Ocak 2022
Savunma ve havacılıkta 2021 ihracatı 3,2 milyar dolar - Timeturk · 30 Ağustos 2021
Bayraktar AKINCI TİHA envantere girdi - DonanımHaber · 13 Nisan 2021
Kanada, Türkiye'ye askeri teknoloji ihracatını durdurdu - Defense News · 8 Mart 2021
At long last, Turkey's Altay tank finds an engine from South Korea - Global Trade and Sanctions Law (Miller & Chevalier) · 18 Aralık 2020
New U.S. Sanctions Target Turkey's Defense Sector - Hogan Lovells · 17 Aralık 2020
U.S. Imposes Sanctions on Turkish Presidency of Defense Industries - Carnegie Endowment (Sada) · 9 Ekim 2020
Turkey's Unpromising Defense Industry - bianet · 18 Temmuz 2019
Dışişleri: ABD Onarılmaz Yaralar Açacak Hatadan Dönsün - Cumhuriyet · 25 Aralık 2017
Saray Savunma Sanayii - Karar · 24 Aralık 2017
696 Sayılı KHK ile Savunma Sanayi Müsteşarlığı Cumhurbaşkanına bağlandı